آیا ادارت امور مالیاتی مجاز به کاهش مالیات مودی نسبت به سال قبل نمی‌باشند؟

مالیات

مالیات در کشورهای توسعه یافته بعنوان ابزار اصلی تامین بودجه کشور تلقی می‌شود. در سال‌های اخیر و با توجه به افزایش تحریم ها و کاهش درآمد‌های نفتی دولت، مالیات نقش اول را در بودجه کشور ایفا می‌کند و پیش بینی می‌شود در سال های آینده نقش ۱۰۰ درصدی را در بودجه داشته باشد؛ اما آیا افزایش درآمدها از طریق مالیات، باید نتیجه‌ی افزایش مالیات مشاغل و صاحبان کسب و کارهای کوچک باشد؟

 

برای صاحبان مشاغل واژه علی الراس، واژه ای آشنا و ملموس می‌باشد. افزایش سالانه مالیات بصورت توافقی و بر اساس تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات های مستقیم گرچه برای عده ای از مودیان بعنوان فرصتی برای فرار از مالیات حقه دولت می باشد و از طرفی دولت هم بخشی از مالیات پیش بینی شده خود را بدون هزینه وصول می کند، ولی در مجموع برای کسب و کارهایی که سنوات گذشته آن‌ها عادلانه رسیدگی نشده نتیجه ای جز پرداخت مالیات مضاعف ندارد. بعنوان مثال واحد کسبی که اولین رقم مالیات پرداختی وی در سال‌های گذشته رقمی ناچیز بوده پس از سال‌های متوالی و افزایش چند درصد در هر سال، پس از چند سال مالیاتی بیش از رقم واقعی خود پرداخت می کند.

اما چاره کار چیست؟

آیا اداره امور مالیاتی می‌تواند هر ساله رقم مالیات مودیانی که توافق نمی‌کنند را افزایش دهد؟

آیا مودیانی که اظهارنامه خود را بصورت توافقی تکمیل نمی کنند، متضرر می‌شوند؟

آیا شیوه تعیین مالیات بصورت علی‌الرأس صحیح می‌باشد؟

جواب سه سوال بالا قطعا بجز کلمه خیر نمی‌تواند باشد. بر اساس ماده ۲۳۷ قانون مالیات‌های مستقیم، برگ تشخیص مالیات باید براساس مأخذ صحیح و متکی به دلایل و اطلاعات کافی و به نحوی تنظیم گردد که کلیه‌ی فعالیت های مربوط و درآمدهای حاصل از آن به طور صریح در آن قید و برای مؤدی روشن باشد و در صورت استعلام مؤدی از نحوه‌ی تشخیص مالیات مکلف‌اند جزئیات گزارشی را که مبنای صدور برگ تشخیص قرار گرفنه است به مؤدی اعلام نمایند و هرگونه توضیحی را در این خصوص بخواهد به او بدهند.

به زبان ساده تر اداره دارائی باید نحوه بدست آوردن رقم مالیات را به طور شفاف و صریح برای مودی شرح دهد و بیان عباراتی همچون کمی بیشتر از مبلغ سال قبل شده، حداقل و حداکثر مالیات صنف خاص این مبلغ می‌باشد، ما مجاز به کاهش مالیات نسبت به سال قبل نیستیم، همکاران شما این مبلغ را پرداخت می‌کنند و … صحیح نمی‌باشد.

آیا ادارت امور مالیاتی مجاز به کاهش مالیات مودی نسبت به سال قبل نمی‌باشند؟

معاونت وقت درآمد‌های مالیاتی به‌موجب بخشنامه شماره ۱۷۹۳۳/۴۹۸۹/۴/۳۰ مورخ ۱۴/۶/۱۳۷۶ اعلام نموده که برخی حوزه های مالیاتی درتشخیص درآمد مشمول مالیات منابع مختلف بخصوص مشاغل واشخاص حقوقی ، مفاد ماده ۲۳۷قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفندماه ۱۳۶۶ را نادیده  میگیرند و بجای آنکه مبادرت به جمع آوری اطلاعات کافی نموده عوامل مختلف مربوط به فعالیتهای مودی در پرونده امر منعکس و آنگاه با ارائه دلایل موجه که بالطبع متضمن توجیه اقتصادی قابل قبول نیزخواهد بود. اقدام به تعیین قرینه مناسب ودرنهایت درآمد مشمول مالیات عادلانه بنمایند، صرفا حسب رویه وعرف غلط منسوخه سابقه مالیاتی راملاک عمل قرارمیدهند وتوجه به اصول مسلم مالیاتی و احکام قانون که باستناد آن حتی درصورت قبول دفاتر زیان وارده به مودی نیز باید پذیرفته شود وازسود سنوات آتی مستهلک گردد ندارند. البته مطالعه پرونده های مالیاتی سنوات گذشته وسوابق امربمنظور شناخت دقیقتر مودی و استخراج اطلاعات مورد نیاز درخیلی مواقع ضروری و اجتناب ناپذیراست اما هرگز نباید”سابقه ” را به واقعیات ترجیح داده آن را بعنوان مدرک بی چون و چرا در تشخیص درآمد مشمول مالیات قلمداد نمایند به ‌عبارت دیگر مالیات هر سال فارغ از سال‌های دیگر عملکرد مودی می‌باشد و ممکن است درآمد مودی به‌دلایلی در سال‌های آتی کاهش یابد که ادارات امور مالیاتی باید آن را مد نظر قرار دهند.

آیا مودیانی که اظهارنامه خود را بصورت توافقی تکمیل نمی کنند، متضرر می‌شوند؟

در پاسخ به این سوال باید گفت درصورتی که درآمد شما نسبت به سال قبل کاهش یافته، بهتر است که اظهارنامه خود را به‌صورت توافقی تکمیل نکنید و با ارائه اسناد و مدارک مطابق آنچه که قانونگذار برای گروه‌های مودیان مشخص کرده اجازه دهید تا مالیات شما به‌صورت واقعی محاسبه گردد که با توجه به میزان معافیتی که هر ساله دولت اعلام می‌نماید در بسیاری از موارد، مودیان مالیاتی درآمدی کمتر از معافیت اعلام شده دارند و از پرداخت مالیات معاف می‌شوند.

البته نکته قابل توجه نحوه صحیح تکمیل اظهارنامه عملکرد (سالانه)  و انجام تکالیف اعلام شده از سوی سازمان امور مالیاتی و مندرج در قانون مالیات‌ها می‌باشد.

آیا شیوه تعیین مالیات بصورت علی‌الرأس هنوز هم در سازمان امور مالیاتی استفاده می‌شود؟

با در نظر گرفتن مفاد مواد ۱۰۶ و تبصره ماده ۹۷ ق.م.م (اصلاحیه مورخ ۳۱/۴/۱۳۹۴)، روش‌های تعیین درآمد مشمول مالیات عملکرد سال‌های ۱۳۹۵ لغایت ۱۳۹۷ منوط به اجرای نظام جامع مالیاتی یا عدم اجرای نظام جامع مالیاتی در اداره امور مالیاتی ذی ربط می‌باشد. با توجه به اینکه نظام جامع مالیاتی عمدتا در ادارت امور مالیاتی به‌صورت کامل اجرا نگردیده است، بنابراین روش های تشخیص درآمد مشمول مالیات طی سال‌های یاد شده در قالب دو بخش کلی ذیل طبقه‌بندی می‌شوند:

  1. اگر نظام جامع مالیاتی به‌صورت کامل در اداره امور مالیاتی ذیربط اجرا گردیده است، درآمد مشمول مالیات براساس روش رسیدگی به دفاتر یا اسناد و مدارک یا بانک های اطلاعاتی که در اختیار سازمان امور مالیاتی می‌باشد تعیین می‌گردد.
  2. درآمد مشمول مالیات براساس روش علی الرأس فقط هنگامی معنا پیدا می‌کند که نظام جامع مالیاتی به‌صورت کامل در اداره ذیربط اجرا نشده است.

به بیان ساده‌تر، اگر پرونده مالیاتی شما در نظام جامع مالیاتی (اریس یا سنیم) تحت رسیدگی می‌باشد، اداره امور مالیاتی نمی‌تواند از روش علی الرأس استفاده کند یا درآمد و هزینه شما را به‌صورت تخمینی برآورد کند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *